gerbo-zalen getekend door meester van der Bij Het pand aan de Voorstraat heeft een rijke geschiedenis en voor het begin moeten we 178 jaar terug in de tijd.

Op 10 oktober 1826 besloot de grietenijraad van Achtkarspelen een nieuw grietenijhuis (gemeentehuis) te bouwen, “aangezien het herstel van het oude grietenijhuis, dat van 1685 dateert, te veel zal kosten”. Een half jaar later volgde de aanbesteding en na veel moeite kreeg het grietenijbestuur uit Leeuwarden toestemming om f. 4600, - voor de bouw te besteden. Een heel bedrag voor die tijd. Vergeleken met het huidige gemeentehuis, was dit gebouw maar een heel bescheiden geval. In oude stukken valt te lezen dat het bestond uit: “twee benedenkamers, de eene bestemd voor de grietenijraad en de ander voor de secretarie met nog eene achterkamer voor de bewoners en verder eenige gerieflijkheden zonder meer”. Jurjen Jacobs Dijkstra, meester timmerman te Buitenpost, was de bouwmeester. Het resultaat mocht er zijn. Helemaal nieuw was het pand in 1827 niet, want het oude grietenijhuis, in voorgaande eeuwen het rechthuis genoemd, stond op dezelfde plaats. Het voorste deel werd afgebroken en herbouwd. Het oude (achterste) gedeelte was een kroeg ‘De Engel’. Een bepaalde periode woonde hier ook het gezin van de plaatselijke veldwachter. Zijn vrouw bediende de klanten in het café. Dorstige gemeenteambtenaren en raadsleden hoefden dus niet ver te lopen om hun dorst te lessen.

In 1856 kwam er een bovenverdieping op het gebouw, omdat men gebrek aan ruimte had. Weer ongeveer 30 jaar later, zo rond 1886, zat men met hetzelfde probleem en de kosten van uitbreiding werden geschat op f. 7000, -. Hier werd in de gemeenteraad nogal tegenaan gehikt. Er gingen stemmen op om een nieuw gemeentehuis te bouwen en dan niet in Buitenpost, maar op een lokatie in het centrum van de gemeente. Gedacht werd aan Augustinusga en Drogeham. Het kwam tot een voorstel en met 8 tegen 7 stemmen werd besloten om het gemeentehuis in Buitenpost te laten blijven.

de Gerbo zalen in gebruik als postkantoor

De Gerbo-zalen rond 1890 in gebruik als postkantoor

In 1892 besloot men het gebouw ‘Nijenstein’ aan te kopen en dit te bestemmen als gemeentehuis. Het gebouw met de pilaren werd nu postkantoor en zou dit vele jaren blijven. Een bekende postkantoorhouder uit die tijd was de heer W. Nuver.

de Gerbo-zalen rond 1950" In de raadsvergadering van 13 October 1936 is besloten de huur van het gebouw waarin het postkantoor is gevestigd, per 1 October 1937 op te zeggen. Hieraan is uitvoering gegeven", staat in de raadstukken van 2 september 1937 te lezen, "Zooals wellicht bekend is wordt het kantoor straks gevestigd in het door den kantoorhouder inmiddels gebouwde woonhuis op het gemeentelijk bouwterrein alhier". Daarmee werd het nieuwe postkantoor aan de Julianalaan van de heer Brik bedoeld. Er wordt vervolgd met: "Het nu oude gebouw heeft als representatief gebouw dus een rijk verleden. Het is door den tand des tijds evenwel niet gespaard gebleven. Het komt B en W niet wenschelijk voor dit pand verder te verhuren daar het dan zeker moet worden gerestaureerd en veel kosten met zich zal meebrengen. Evenmin lijkt het B en W geschikt om eventueel later voor gemeentelijke doeleinden (politiegebouw of gymnastieklokaal) te worden ingericht. Daarom stellen zij voor het gebouw publiek te verkoopen".

Het gebouw kreeg een nieuw leven onder de naam ‘Gerbozalen’ (foto links rond 1950, op het grote uithangbord valt deze aangenomen naam te lezen). Dit omdat Gerrit Noordhof en Bonne IJlstra, overburen aan de Voorstraat, daarna eigenaar van het pand werden. Het pand kreeg een nieuwe bestemming als vergaderlokaal in ons dorp. Kort na de oorlog is het nog een poosje schoolgebouw geweest, de lagere landbouwschool had er onderdak tot aan de Julianalaan een nieuw schoolgebouw verrees. Meer recent kwam werd het gebruikt door een groenteboer, opticien en schoonheidssalon. Nu is er een kapsalon en een uitzendbureau in gehuisvest.