Uit bronnen als het waterschap, de bibliotheek en internet valt veel informatie te putten, zoals over de drie genoemde rivieren, die in meer of mindere mate te maken hebben met Buitenpost. Over de Oude Ried is minder bekend, dan over de Lauwers en De Swadde, maar wat er over werd geschreven is naar het idee van de redactie zeker interessant.

¬lde Ried

Het grensgebied tussen Friesland en Groningen, ten oosten van Buitenpost, was ooit een belangrijk rivierengebied. De Lauwers is eigenlijk de enige overgebleven waterloop die indertijd voor de afwatering van een groot gebied tot van boven Surhuisterveen zorgde. De Lauwers is ook de grensrivier tussen Groningen en Friesland. Daarvoor liep ook de ¬lde Ried (Oude Ried) door het gebied ten zuiden van Buitenpost. De oorsprong van de ¬lde Ried is zeer waarschijnlijk een gletsjerrivier geweest die eens het smeltwater van de ijskap afvoerde. De ¬lde Ried kwam vanaf Kooten via de Oude Dijk, Lutjepost en de Dijkhuisterweg bij Schalkedam ten noordoosten van Gerkesklooster in de Lauwers uit. Van de ¬lde Ried is weinig meer over, alleen het deel tussen de Trekweg en de Lauwers is nog aanwezig. Door kleiafzetting is dit riviertje in de Middeleeuwen al dichtgeslibd en verloor het zijn mogelijkheid van natuurlijke waterafvoer.

De Lauwers

De Lauwers is een riviertje dat voor een deel de grens vormt tussen Friesland en Groningen. Hoewel deze watergang niet door grondgebied van Buitenpost loopt, is het hier toch een bekend begrip. De Lauwers ontspringt ten zuidoosten van Surhuisterveen nabij De Scheiding, van waaruit ze als rechtgetrokken watergang naar het noorden loopt richting Gerkesklooster-Stroobos om bij Zoutkamp uit te monden in het Lauwersmeer. De Lauwers werd al in de jaren 700 na Chr. vermeld in de Lex Frisionum als grens tussen twee gebieden in het toenmalige Friesland. In 1473 werd het Grote Verbond gesloten, waarbij de stad Groningen privileges kreeg ten opzichte van de Ommelanden. Ter afbakening van het territorium ging de Lauwers als officiŽle grens fungeren en dat is in de afgelopen eeuwen zo gebleven. De Lauwers vormde tot ongeveer 1500 ook als taalgrens tussen de twee varianten van het Fries dat ooit gesproken werd. Dat is zo gebleven, want het Fries dat gesproken werd ten oosten van de Lauwers veranderde in Nedersaksische dialecten. Waar de loop van een oude rivier wel niet toe kan leiden.

riviertje de Swadde bij Buitenpost

Het riviertje de Swadde bij het sportterrein De Swadde aan de Jeltingalaan.

De Swadde

De Zwadde, zoals deze watergang in het Nederlands genoemd werd, is een grensriviertje die de gemeenten Achtkarspelen en Kollumerland van elkaar scheidt. De Friese naam De Swadde geldt sinds 15 maart 2007 als de officiŽle naam. Dit riviertje begint waar de Kuikhornster Vaart (KŻkhernster Feart) overgaat in de Nieuwe Vaart (Nije Feart) bij Kuikhorne en stroomt langs de dorpen Zwaagwesteinde (De Westereen), Twijzelerheide, Zwagerbosch en Buitenpost naar de Zwaddesloot (Swaddesleat). De Swadde vervulde al in de 16e eeuw een belangrijke functie als grens tussen de bisdommen Utrecht en MŁnster.